Nie istnieje jedna gęstość oleju, ponieważ istnieje wiele różnych rodzajów olejów.
Ogólnie rzecz biorąc, gęstość względna większości olejów, zarówno mineralnych, jak i roślinnych, mieści się w zakresie od 0.840 do 0.960.
Prosta i ogólna definicja oleju może brzmieć: oleje są substancjami tłuszczowymi, które w temperaturze pokojowej występują w stanie ciekłym.
Oleje zwykle klasyfikuje się według ich pochodzenia. Główne grupy to oleje roślinne oraz oleje mineralne. Tłuszcze pochodzenia zwierzęcego zazwyczaj nie są ciekłe w temperaturze pokojowej i określa się je jako smalec, masło lub po prostu tłuszcze.
Gęstość olejów jest zawsze mniejsza niż gęstość wody, dlatego wszystkie oleje unoszą się na jej powierzchni.
Gęstość oleju zmienia się wraz ze wzrostem temperatury. Wraz ze wzrostem temperatury olej rozszerza się, a jego gęstość maleje. Z tego powodu gęstość oleju należy zawsze podawać w odniesieniu do określonej temperatury.
Gęstość olejów roślinnych przedstawionych w poniższej tabeli jest gęstością względną w odniesieniu do wody w temperaturze 20°C, z wyjątkiem oleju palmowego i kokosowego, których wartości zostały określone odpowiednio w temperaturze 50°C i 40°C.
Wartości przedstawione w tabeli dotyczą gęstości względnej w odniesieniu do wody w temperaturze 20°C. Aby określić gęstość bezwzględną w kg/m3, należy znać jedynie gęstość wody w temperaturze 20°C, która wynosi około 998,30 kg/m3. Mnożąc gęstość względną oleju przez gęstość wody, otrzymujemy gęstość bezwzględną oleju w kg/m3.
Przykład: jaka jest gęstość bezwzględna oleju rzepakowego w kg/m3 w temperaturze 20°C? Z tabeli przyjmujemy średnią wartość gęstości względnej oleju rzepakowego, czyli 0.915, a następnie mnożymy ją przez 998,30 kg/m3. Wynikiem jest 913,44 kg/m3.
Oleje mineralne pochodzą z destylacji ropy naftowej. Istnieje wiele różnych rodzajów olejów mineralnych o wielu zastosowaniach: chłodziwa, oleje dielektryczne, środki smarne itp.
Istnieje wiele firm produkujących oleje mineralne, a liczba wariantów powstających dzięki różnym dodatkom jest bardzo duża.
Jeśli chodzi o gęstość olejów mineralnych, mieści się ona zazwyczaj w zakresie 0,840–0,960 wartości gęstości względnej.